Türk Sivil Havacılık Eğitimlerinde
Dijital Dönüşüm
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), küresel ölçekte hızla büyüyen ve stratejik önemi her geçen gün artan Türk havacılık sektöründe, havacılık eğitiminde mükemmeliyetin referans otoritelerinden biri olmayı hedeflemektedir. Yenilikçi eğitim metodolojileri, ileri teknik içerikler ve kapsamlı bilgi kaynakları sunarak; dünyanın en geniş uçuş ağlarından birine, güçlü insan kaynağına ve yüksek operasyonel kapasiteye sahip havacılığımız için mevcut ve gelecekteki havacılık profesyonellerinin bilgi, beceri ve yetkinliklerini en üst düzeye çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu stratejik yaklaşımın nihai hedefi; hızla gelişen havacılık ekosistemimizin sürdürülebilir yüksek performansı ve emniyet kültürünü garanti altına alan, uluslararası standartlarda donanımlı insan kaynağını yetiştirmek ve sertifikasyon, lisanslandırma, denetleme, düzenleme gibi faaliyetlerini teknoloji odaklı, etkin ve çağdaş bir yapıyla yürütmektir.
Eğitimde Yeni Paradigma
Havacılık sektörü, profesyonellerin kariyer yolculukleri boyunca nasıl yetiştirildiği, yetkilendirildiği ve sürekli geliştirildiği konusunda köklü bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Artan operasyonel karmaşıklık, teknolojik ilerleme hızı ve değişen risk profilleri karşısında, geleneksel ve statik eğitim modelleri artık sektörün ihtiyaçlarına sürdürülebilir bir yanıt verememektedir. Bu durum, eğitimi sonuç odaklı, ölçülebilir ve sürekli gelişimi esas alan yeni bir yaklaşımı zorunlu kılmaktadır. Bu dönüşümün merkezinde, veri odaklı eğitim anlayışı yer almaktadır. Modern havacılık eğitimi; kişisel kanaatlere dayalı değerlendirmeleri ortadan kaldırarak, objektif performans göstergeleri ve doğrulanabilir veriler üzerine inşa edilen bütüncül bir yetkinlik yönetim sistemine evrilmektedir. Kolay anlaşılır, öğrenmeyi destekleyen ve güncel operasyonel ihtiyaçlarla doğrudan ilişkili eğitim içerikleri; sektördeki ilgili tüm paydaşların erişimine açık, standartlaştırılmış ve idealize edilmiş bir yapı içerisinde sunulmaktadır. Bu yeni yaklaşımda, eğitim ve değerlendirme süreçleri; olumsuz insan faktörlerinden arındırılmış, şeffaf ve izlenebilir ölçüm kriterlerine dayanmaktadır. Pratik uygulamalarda melekelerin de objektif olarak değerlendirildiği sistematik yaklaşımla, bireysel yetkinlikler somut verilerle ortaya konmakta; güçlü ve geliştirilmesi gereken alanlar net biçimde tanımlanmaktadır. Böylece havacılık eğitimi, sadece bilgi aktarımı yapan bir yapı olmaktan çıkarak, emniyet, sürdürülebilir performans ve sürekli yetkinlik gelişimini güvence altına alan stratejik bir yönetim aracına dönüşmektedir.
ICAO Eğitim Yaklaşımına Uyum
ICAO, üye devletlerin havacılık sistemlerinin dayanıklılığını ve verimliliğini artırmak amacıyla kapsamlı bir dijital dönüşüm stratejisi benimsemektedir.
Dijitalleşme
Digitalization
Yetkinlik Tabanlı Eğitim ve Değerlendirme
Competency-Based Training and Assessment
Kanıta Dayalı Eğitim
Evidence-Based Training - ICAO Doc 9995
Eğitim Evrimi
Eğitim Politikası
SHGM'nin Temel Hedefi
Ülkemiz sivil havacılık faaliyetlerinin emniyet ve güvenliğini, uluslararası standartlar ile ulusal mevzuat çerçevesinde kesintisiz olarak sağlamak ve bu sayede sektörün düzenli ve sürdürülebilir büyümesine öncülük etmektir. Bu büyümenin en kritik temeli ise nitelikli insan kaynağıdır. Bu nedenle, odak noktamızı, ICAO'nun temel denetim unsuru olan "lisanssız ve eğitimsiz personelin hiçbir havacılık faaliyetinde görev almaması" ilkesinin etkin şekilde hayata geçirilmesi oluşturmaktadır. Nihai hedefimiz, söz konusu ilkeyi dijital dönüşümün tüm imkanlarını kullanarak tesis etmek ve gerçek zamanlı yönetmektir.
SHGM'nin Eğitim Perspektifi
Dijital dönüşümün eğitime sağladığı temel katkılar; zaman ve mekân kısıtlamalarını ortadan kaldırarak uzaktan erişim olanağı sunması, bilginin hızlı ve etkin paylaşımını mümkün kılması, kursiyerin dinamik bir öğrenme süreci içinde kendi ihtiyaçlarına uygun bilgi ve beceriler edinmesini sağlaması ve öğrenme içeriklerinin standart dijital formatta sunulmasıdır. Bu sistemin nihai amacı ise, tüm bu süreci veriye dayalı olarak takip etmek, değerlendirmek ve sürekli iyileştirmektir.
KDM-ORG Platform Özellikleri
Güncel İçerikler
Eğitim içeriği; güncel, doğru, anlaşılır ve çağdaş öğretme ve öğrenme uygulamalarıyla uyumlu bir şekilde sunulmaktadır. Ayrıca, ICAO güncellemeleri düzenli olarak takip edilmekte ve ilgili içeriklere entegre edilmektedir.
Unvan Eğitimleri
SHGM ve havacılık sektöründeki tüm denetleme ve düzenlemeye tabi unvanları ile bunların eğitim unsurlarını kapsamlı şekilde içerir. Ayrıca, ICAO’nun eğitim planları yazılım üzerinden dinamik olarak sunularak güncel ve uygulanabilir hâle getirilir.
İnsan Kaynağı Takibi
SHGM ve sektörün insan kaynağı ihtiyacını dinamik olarak takip eder. Deprem, pandemi ve benzeri olağanüstü durumlarda kritik öneme sahip insan kaynağının temini için gerekli aksiyonların alınabilmesini sağlar.
Dinamik Eğitim Planları
Platform, işletmelerin SHGM'ye sunmak zorunda olduğu zorunlu eğitim planlarının dijital ortamda oluşturulmasını, gönderilmesini ve takibini merkezi olarak yönetmektedir.
Standart Belgeler
Tüm Eğitim Kurumlarında güvenilir ve şeffaf değerlendirme süreçlerinin uygulanmasını sağlayarak, standart ve evrensel geçerliliğe sahip belgelerin üretilmesini temin eder.
Veri Odaklı Otomatik Denetleme
Eğitim, lisanslama ve denetim süreçlerinde, öznel değerlendirmeleri ve insan faktöründen kaynaklanan tutarsızlıkları ortadan kaldırarak, tamamen veri odaklı ve otomatik bir denetim mekanizması sunar.
Eğitim Kodlaması
Örnek Kod
U 01 E SD 028 = Havacılığa Giriş
I. Karakter, ilgili Bakanlığı belirtir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı için 'U'
II. Karakter, Genel Müdürlüğü belirtir iki haneli sayıdır.
01 'SHGM' 02 'TÜRKSAT' ... vd.
III. Karakter, Eğitim unsurunu belirtir harflerdir.
Dijital Ders için 'E'/ Dijital Bilgi Notu 'N'/ Pratik Ders 'P' /Simülatör 'R'
IV. Karakter, kurum içindeki birimi belirten iki harftir.
Sektörel Düzenleme ve Eğitim Daire Başkanlığı için 'SD'
V. Karakter, dersi belirtir üç haneli sayıdır
'028'
Eğitim Unsurları
Dijital Ders
Digital Course
Verilecek eğitimin içeriğini oluşturan hüküm cümlelerinin interaktif medya (dijital metin, kısa video, animasyon v.b.) yapılarıyla ifade edildiği derstir. Bu yapı içerisinde, bölüm sonlarında örnek değerlendirme soruları bulunur. Dijital Dersler pratik kısmı da içerebilir. Dijital Ders olarak verilecek eğitimin teorik kısmı tüm eğitimin en az % 60'ını oluşturmak zorundadır. ------------------------------------------------------ Dijital Ders örneği, U 01 E UO 026 - Hava Hukuku 1 ------------------------------------------------------------------- - Bütünleşik ( Eğitmen Zorunlu)-------- - Gözetmenli Online ( Eğitmen yok, Self Learning)---------------------------- - Online
Dijital Bilgi Notu
Digital Information Note
Dijital Ders formatında olan belirli bir alana ilişkin özel bilgilerin işlendiği içeriklerdir. Bu içerikler, spesifik konularda destekleyici amaçlıdır. Dijital Bilgi Notuna değerlendirme sorularının eklenmesi zorunlu olmamakla birlikte, değerlendirme soruları mevcutsa önceden tanımlanmış geçme notuna eşit veya üzerinde puan almak gereklidir. Dijital Bilgi Notu eğitimlerinde Eğitmen yetkilendirmesi yapılmayacaktır. Bununla birlikte Kurum veya kuruluşlar bilgilendirme ve bilgileri güncelleme amaçlı hizmet içi eğitimlerinde Eğitmen bulundurabilirler. Dijital Bilgi Notu örneği , U 01 N HG 001 - Güvenlik Bilinci--------------------- Gözetmenli Online ( Eğitmen yok, Self Learning) ---------------------------- Online
Pratik Ders
Practical Course
Kursiyerin belirli bir konuda uygulama becerilerini geliştirme ve ölçme amaçlı, her bir değerlendirme eyleminin ölçülebilir şekilde tanımlı olduğu eğitim faaliyetidir. Pratik derste her bir konu başlığı ile ilgili önce uygulama ile ilgili açıklama ve fiili gösterim yapılır, sonrasında ise kursiyerlerin anlatılanı uygulaması istenerek konu ile ilgili becerisi değerlendirilir. Pratik dersler ile ilgili değerlendirme SHGM tarafından oluşturulan Mobil uygulama ile yapılır ve bu değerlendirmelerin zaman ve konum damgalı olarak video kaydına alınması zorunludur. SHGM tarafından Eğitmen yetkilendirmesi yapılır. ---------------------Pratik Ders örneği; U 01 P UO 079 Uçak Hususi Pilot Lisansı Uçuş Kontrol -------------Eğitmenli (Değerlendirmesi kamera kayıtlı) Denetimli Simülatör Ders -------------Eğitmenli (Değerlendirmesi kamera kayıtlı) Denetimli
Simülatör
Simulator
Personel becerilerini geliştirmek veya eğitime özgü lisans alınmasına esas ve güncelliğini devam ettirmek amacıyla benzetilmiş senaryolar biçiminde ihtiyaca göre belirli periyotlarla gerçekleştirilen eğitimlerdir. Simülatör dersi alacak kursiyerin öncesinde alana özgü teorik eğitimini tamamlaması gerekmektedir. Simülatör örneği, U 01 R HS 017- Meydan Kontrol Simülatör
Sınav
Examination
Eğitim içeriklerinden üretilen soru setlerinden oluşan eğitim değerlendirme yöntemidir. Sınav örneği, U 01 S PM 700- Aday Memur Hazırlayıcı Eğitim Sınavı
Seminer
Seminar
Bir konuyla ilgili genel bilgi vermek amacıyla düzenlenen ve veriliş şekli itibariyle bir kısıtlamaya tabi olmayan etkinliktir.
Eğitim Unsurlarının ( Dijital Ders, Dijital Bilgi Notu , Pratik, Simülatör) Değerlendirilmesindeki Uygulama Yöntemleri
1 Bütünleşik (Blended)
Dijital Ders içeriği, ilk aşamada kendi kendine öğrenme yöntemiyle (self learning) kursiyere aldırılır. Ardından kursiyere ön sınav uygulanır. Ön sınav raporları kursiyere ve eğitmene iletilir. Eğitmen bu bilgiler kapsamında kursiyerin geliştirmesi gereken kısımlarda fiziki ya da sanal sınıf ortamında destek verir. Eğitim sonunda içeriğin tamamı üzerinden son sınav uygulanır. Bütünleşik yöntem sadece dijital derslerde uygulanır. Eğitmen yetkilendirmesi sadece Bütünleşik uygulama yöntemi ile yapılan eğitimlerde yapılır.
Eğitim sonunda Sertifika verilir.2 Gözetmenli Çevrimiçi
Dijital içeriğin bir gözetmen eşliğinde çevrimiçi olarak kursiyere aldırıldığı eğitim uygulama yöntemidir. Bu yöntemde gözetmenin kursiyerlerin eğitimi sağlıklı bir şekilde almasını sağlaması beklenir. Gözetmen içerik anlamında kursiyerlere bir destek sağlamaz.
Eğitim sonunda Başarı Belgesi verilir.3 Çevrimiçi (Online)
Dijital içeriğin, Eğitim Yönetim Sistemi (LMS) platformu üzerinden yalnızca e-öğrenme vasıtasıyla kursiyere aldırıldığı yöntemdir. Dijital Ders ya da Dijital Bilgi Notu bu yöntem ile kursiyerlere verilir.
Eğitim sonunda Katılım Belgesi verilir.4 Uygulama
Becerilerin ve yetkinliklerin geliştirilmesi kapsamında uygulanan bir ön eğitimden sonra kontrol formları vasıtasıyla yapılan değerlendirme şeklinde uygulanan bir yöntemdir.
Eğitim sonunda Sertifika verilir.Eğitmen ve Eğitim Kaynak Sağlayıcısı (EKS)
👨🏫 Eğitmen
Dijital derslerde kursiyerlere yaptıkları ön çalışmalar sonucunda eksik kaldıkları konularda, ön sınav öncesi veya sonrası gerekli eğitim desteğini sağlayan; uygulamalı ve simülatör derslerinde ise ilgili uygulamaların bizzat gösterilmesinden, uygulanmasından ve değerlendirilmesinden sorumlu kişidir. SHGM tarafından Eğitmen yetkilendirmesi eğitimlerin Bütünleşik olarak verilmesi durumunda yapılır. Eğitmenler, eğitimlerini aksatmamak ve eğitim saatleri çakışmamak kaydıyla bir veya birden fazla Eğitim Kaynak Sağlayıcı bünyesinde eğitim faaliyetlerini icra edebilir.
🏢 Eğitim Kaynak Sağlayıcısı (EKS)
SHGM tarafından onaylanan ve havacılık eğitimi için gerekli fiziksel mekân, simülatör, doküman veya simülasyon imkânlarını sağlayan kurum veya kuruluşları ifade eder. Eğitim kaynak sağlayıcıları, KDM-ORG’de tanımlanmış IP kameralı; sınav salonlarına ve/ veya eğitim sınıflarına (kameralı bilgisayar, tablet, dizüstü bilgisayar vb.) ve / veya pratik ve simülatör eğitimleri için gerekli donanımlara sahip olmak zorundadırlar. Yetkilendirilen bir eğitmeninin eğitim kaynak sağlayıcı bünyesinde görev alması halinde eğitim faaliyetleri gerçekleştirilebilir
Eğitmen Şartları
Eğitim Belgeleri
📜 Sertifika
Eğitim unsurlarından dijital dersin bütünleşik olarak, pratik ders ve simülatörün alınması sonucunda verilen belgeyi
🏆 Başarı Belgesi
Gözetmenli-Online olarak alınan dijital ders veya dijital bilgi notu eğitimleri sonucunda edinilen belgeyi,
📋 Katılım Belgesi
Eğitim unsurlarından dijital bilgi notu, dijital ders ve simülatörün çevrimiçi (online) alınması sonucunda verilen belgeyi ifade eder.
📊 Sınav Sonuç Belgesi
Kursiyerin bilgi düzeyini ölçmek amacıyla gerçekleştirilen ölçme ve değerlendirme işlemleri sonucunda elde edilen puanı gösteren resmi belgedir. Aynı eğitime ait sınav puanları, farklı unvanların başarı kriterlerine göre değişiklik gösterebilir.
🎓 Diploma Lisans Belgesi
Diploma Lisans Belgesi, belirli eğitim unsurlarından oluşan ve bir unvana ait eğitim grubunun başarılı bir şekilde tamamlanması sonucunda düzenlenen resmi belgedir. Belge güvenliği, karekod doğrulaması ile artırılmıştır. Aynı eğitim kapsamında alınan sınav sonuç puanı, farklı unvanlara ait diploma veya lisans belgelerinde geçerli kabul edilir.
Tüm belgeler karekod doğrulaması ile güvenlik altındadır.
Diploma Lisansı
Havacılık sektöründe çalışan veya kariyerine başlayan tüm profesyoneller, KDM-ORG dijital platformu aracılığıyla zorunlu eğitimleri tamamlamakta ve yeterlilik sınavlarına girmektedir. Başarılı olan adaylar, dijital ortamda güvenli bir şekilde düzenlenen "Diploma Lisans Belgesi" ne hak kazanmaktadır.
Operasyonel Lisans
Operasyonel Lisans Nedir?
Operasyonel Lisans, sivil havacılık sektöründe belirli operasyonel görevleri yerine getirebilmek için SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) tarafından verilen resmi yetkiyi temsil eder.
Operasyonel Lisans Kapsamı:
-
Hava Trafik Kontrolörleri: Havacılık güvenliği için kritik operasyonel görevler
-
Uçuş Operasyon Görevlileri: Uçuş planlama ve operasyon yönetimi
-
Teknik Personel: Bakım ve onarım operasyonları için özel yetkiler
-
Kabin Ekibi: Yolcu güvenliği ve hizmet operasyonları
Lisans Gereksinimleri:
-
SHGM onaylı eğitim programlarının tamamlanması
-
Teorik ve pratik sınavlarda başarılı olma
-
Tıbbi uygunluk sertifikası
-
Minimum deneyim şartlarının karşılanması
Operasyonel lisanslar, uluslararası ICAO standartlarına uygun olarak düzenlenir ve periyodik olarak yenilenir.
Tüm operasyonel lisanslar QR kod doğrulaması ile güvenlik altındadaır ve KDM-ORG platformu üzerinden sorgulanabilir.
Geçiş Süreci ve İntibak İşlemleri
Personelin daha önce aldığı eğitimlerin mevcut müfredat ile uyumu kontrol edilir. Eğitimlerin şu kurumlarca onaylı olması gerekir:
SHGM yetkili eğitim kuruluşları ICAO, EASA, ECAC, ACI, IATA, JAA-TO, EUROCONTROL Diğer ülke sivil havacılık otoriteleri Belgelerin geçerlilik süresi ve KDM-ORG kataloğu ile uyumluluğu değerlendirilir.(2) Yenileme Süresi Şartı
Eğitim, ilk alındığı tarihten itibaren SHGM'nin belirlediği yenileme süresini aşmamış olmalıdır. Aşılmış eğitimler için intibak başvurusu kabul edilmez.(3) Değerlendirme Komisyonu
Değerlendirme, SHGM bünyesinde kurulan özel bir komisyon tarafından yapılır. Komisyon şu kriterleri esas alır: Eğitim içeriği Eğitim kurumunun yetkisi Geçerlilik süresi Ulusal/uluslararası standartlara uygunluk(4) Süreç Sonuçları
Kabul edilen eğitimler KDM-ORG sistemine işlenir, belgeler geçerli kabul edilir. Eksik veya yenileme gereken durumlarda personele tamamlama/yenileme için süre verilir ve planlama yapılır.Eski vs Yeni Sistem
Eski Sistem
- • Eğitim içeriklerindeki gereksiz bilgi ve güncel olmaması
- • Eğitim içeriklerine erişim problemi
- • Ölçme ve Değerlendirme sorunları
- • Eğitmen olmada subjektif değerlendirme
- • Eğitim Kuruluşu başvuru zorlukları
- • Denetimlerdeki olumsuz insan unsuru
- • Eğitim süreçlerindeki gerekli veriye ulaşım zorlukları
Yeni Sistem
- • Dijitalleşme ve Kanıta Dayalı Eğitim
- • Eğitim İçeriklerinin standartlaşması
- • Bilgiye erişimini kolaylaştırması
- • Ölçme Değerlendirmenin merkezileştirilmesi
- • Eğitmen nitelik ve niceliğinin artırılarak, değerlendirilme sisteminin getirilmesi
- • Eğitim Kaynak Sağlayıcıları değerlendirilmesinin hızlanması
- • Denetimlerin veri bazlı olması
- • Platformun bir çok dili desteklemesi ile Uluslararası geçerlilik sağlaması
Faydalı Bağlantılar
KDM-ORG Platform
kdmorg.shgm.gov.tr
Sivil Havacılık Eğitim ve Sınav Talimatı
SHT-EĞİTİM/SINAV
Eğitim Prosedürü
https://bulut2.shgm.gov.tr/prosedur
Değerlendirme Anketi
Geri bildirim
Yeni Sivil Havacılık Modeli Bilgilendirme Sunumu
Yeni Sivil Havacılık Modeli Bilgilendirme Sunumu